Ontmoeting met Frans Liszt

Ontmoeting met Frans Liszt

Luister en leer hoe grote klassieke componisten hun belangrijke werken hebben gemaakt en hoe hun levenspad daarop van invloed was. Stemkunstenaars als Ageeth Scherphuis, Kees Brusse en Ank van der Moer plaatsen de muziek in hun tijd en de samenleving van toen, rijkelijk geïllustreerd met muziekfragmenten. De tien delen van deze serie zijn gewijd aan Robert Schumann, Franz Liszt, Joseph Haydn, Guiseppe Verdi, Antonio Vivaldi, Johannes Brahms en Wolfgang Amadeus Mozart. Drie afzonderlijke delen bestrijken het wezen van muziek, de opera en de geschiedenis van de sonate. De serie stamt uit de jaren zestig en is bedoeld voor de jeugd van toen, maar verleidt in de 21-ste eeuw het oor van jong en oud.

Frans Listzt

Franz Liszt (1811-1886) was een Hongaarse componist, pianist, dirigent en muziekhervormer, die wordt beschouwd als een van de grootste pianovirtuozen aller tijden. Hij speelde een belangrijke rol in de muzikale Romantiek en was zowel vernieuwend in zijn composities als invloedrijk in de ontwikkeling van het pianospel en het concertrepertoire. Liszt was ook de bedenker van het pianorecital en een belangrijke promotor van het symfonisch gedicht.

Liszt werd geboren op 22 oktober 1811 in Raiding, in het toenmalige Koninkrijk Hongarije. Zijn vader, Adam Liszt, werkte aan het hof van prins Esterházy en had zelf ook muzikale ervaring, onder meer als cellist in het hoforkest. Franz toonde al op jonge leeftijd een uitzonderlijk muzikaal talent. Zijn eerste concert gaf hij op negenjarige leeftijd, waarmee hij indruk maakte op de plaatselijke adel. Met hun steun kon hij verder studeren bij vooraanstaande docenten in Wenen, waaronder Carl Czerny en Antonio Salieri.

In 1823 verhuisde Liszt met zijn ouders naar Parijs. Hij werd geweigerd op het Parijse conservatorium vanwege zijn buitenlandse afkomst, maar kreeg buiten het instituut om les van onder andere Anton Reicha. Als pianist was Liszt grotendeels autodidact. In Parijs vestigde hij zich als concertpianist en genoot hij snel grote populariteit. Hij trad op voor koningen en adellijke kringen en stond bekend om zijn virtuositeit en zijn vermogen om muziek moeiteloos te transponeren of van blad te spelen.

Na het overlijden van zijn vader in 1827 raakte Liszt in een persoonlijke crisis en verloor tijdelijk zijn interesse in muziek. Zijn ontmoeting met figuren als Paganini, Berlioz en Chopin in de jaren 1830 bracht daar verandering in. Hij werd opnieuw geïnspireerd en ontwikkelde een unieke stijl, gekenmerkt door technisch veeleisende pianowerken, poëtische diepgang en religieuze invloeden.

Liszt had een langdurige relatie met schrijfster Marie d'Agoult, met wie hij drie kinderen kreeg, onder wie Cosima, die later met Richard Wagner zou trouwen. Tussen 1840 en 1848 reisde hij intensief door Europa en gaf concerten voor duizenden bewonderaars. Deze periode staat bekend als het hoogtepunt van zijn carrière als uitvoerend pianist. Zijn populariteit was ongeëvenaard; het fenomeen werd zelfs "Lisztmania" genoemd.

Na zijn virtuoze jaren trok Liszt zich terug in Weimar, waar hij zich meer richtte op het componeren en dirigeren. Hij was een promotor van de 'Nieuwe Duitse School' en raakte sterk bevriend met Wagner, wiens muziek hij bewonderde en ondersteunde. In 1859 werd hij in de adelstand verheven, en in 1865 ontving hij in Rome de lagere wijdingen, waardoor hij de titel "abbé" mocht voeren.

In zijn latere jaren deelde Liszt zijn tijd tussen Weimar, Boedapest en Rome, en bleef actief als leraar, componist en dirigent. Hij overleed op 31 juli 1886 in Bayreuth aan de gevolgen van een longontsteking.

Liszt liet een omvangrijk oeuvre na, waaronder pianowerken, orkestmuziek, religieuze composities en transcripties van andere componisten. Zijn werk blijft tot op de dag van vandaag van groot belang in de klassieke muziekwereld.

© 2025 Ontmoeting met... (Lydbog): 9789493271920

Udgivelsesdato

Lydbog: 29. september 2025