De vitaminepioniers: Hoe twee Nederlandse artsen de vitamines ontdekten en één er met de Nobelprijs vandoor ging

Een volkomen toevallige waarneming bezorgde Christiaan Eijkman een Nobelprijs. Eind negentiende eeuw was hij naar Nederlands-Indië gegaan om de oorzaak van de ziekte beriberi te ontdekken, aan de hand van experimenten met kippen die aan een soortgelijke ziekte leden. Toen de kok ze een paar weken lang ongepelde in plaats van witte rijst te eten had gegeven - hij vond gekookte militaire rijst te goed voor civiele kippen -, werden ze weer beter. Eijkman zag in dat het zilvervliesje een stof moest bevatten die kippen nodig hadden. Dat je echter ziek kon worden door een gebrék aan iets, aan wat we tegenwoordig vitamines noemen - daar was de briljante geest van Gerrit Grijns voor nodig, Eijkmans assistent en opvolger. Hij was in 1901 de eerste ter wereld die aantoonde dat onze voeding méér moet bevatten dan vetten, koolhydraten, eiwitten en mineralen. Toch werd Eijkman wereldberoemd en kent zelfs in Nederland niemand Gerrit Grijns, de eigenlijke vader van de vitamines. De vitaminepioniers beschrijft dit bijzondere wetenschapshistorische verhaal, met botsende karakters, tegenstrijdige experimenten, felle discussies en flink wat rumoer.

Rob van den Berg is als wetenschapshistoricus verbonden aan de Universiteit Leiden. Hij schreef biografieën van de Nederlandse scheikundige J.H. van 't Hoff, Een gedreven buitenstaander (2021), en de sterrenkundige Frederik Kaiser, Een passie voor precisie (2022).

Over Een gedreven buitenstaander:

'De lezer heeft het getroffen met Van den Berg als biograaf.' Nederlands Dagblad

'Prachtige inkijkjes in de drijfveren van Van 't Hoff zelf en ook in die van zijn directe omgeving. (...) Een zeer geslaagde en rijke biografie.' Biografieportaal

Over Een passie voor precisie:

'Een mooi en compleet beeld van Frederik Kaiser.' de Volkskrant

© 2024 Prometheus (E-bog): 9789044654417

Udgivelsesdato

E-bog: 22. marts 2024